Kolorektal Kanser Taraması: Kimler, Ne Zaman Test Yaptırmalı?

Kalın bağırsak (kolorektal) kanseri, erken yakalandığında tedavi başarısı en yüksek kanserlerden biridir. Bunu mümkün kılan şey tarama, yani hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde hastalığı ya da öncüsü olan polipleri erkenden aramaktır.

Türkiye’de tarama programı

Sağlık Bakanlığı’nın ulusal kanser tarama programı kapsamında 50–70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere iki yılda bir gaitada gizli kan testi önerilir. Test, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerinde (KETEM) ve aile hekimliklerinde ücretsiz yapılır. Test pozitif çıkan kişiler kolonoskopi için yönlendirilir. Programda ayrıca on yılda bir kolonoskopi seçeneği de yer alır.

Kimler daha erken veya daha sık değerlendirilmeli?

• Birinci derece akrabasında (anne, baba, kardeş) kolorektal kanser veya ileri polip öyküsü olanlar
• Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı olanlar
• Daha önce polip aldırmış olanlar
• Ailesel polipozis veya Lynch sendromu gibi kalıtsal sendromları olan aileler

Bu gruplarda tarama yaşı ve yöntemi kişiye özeldir ve hekim tarafından belirlenmelidir; çoğu zaman doğrudan kolonoskopi önerilir.

Tarama ile belirtiyi ayırın

Tarama, şikâyeti olmayan kişiler içindir. Dışkıda kan, haftalardır süren dışkılama değişikliği, açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık gibi şikâyetleriniz varsa bu bir tarama durumu değildir: yaşınız kaç olursa olsun hekime başvurun.

Evde test nerede devreye girer?

Evde gizli kan testi; tarama takvimini kendisi takip etmek isteyenler, 45 yaşını geçmiş ve bağırsak sağlığını merak edenler veya kurumsal sağlık programları için pratik bir seçenektir. Evde test, hekim değerlendirmesinin ve ulusal tarama programının yerine değil, yanında düşünülmelidir. Pozitif sonuçta mutlaka hekime başvurulmalıdır.

Riskinizi azaltmak için

• Lifli beslenin; sebze, meyve ve tam tahıl tüketimini artırın.
• İşlenmiş et ve kırmızı et tüketimini sınırlayın.
• Düzenli fiziksel aktivite yapın, sağlıklı kiloda kalın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.

Tarama takviminizi evden takip etmek isterseniz: ZOAN FOB + TRF Kombine Test Kiti’ni inceleyin →

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili kararlar için hekiminize danışın.